Onder orde en veiligheid verstaan we dat een bestuur van een dorps- of gemeenschapshuis er op toeziet dat gebruikers en medewerkers zich onbekommerd kunnen bezighouden met hun activiteiten en dat de voor een bar of kantine typische omstandigheden niet bepalend mogen zijn voor de sfeer en de beleving van andere aanwezigen. Dit klemt temeer nu welzijnsaccommodaties in toenemende mate worden gezien als belangrijke instrumenten bij het stimuleren van sociale cohesie in hun omgeving.

Onder orde en veiligheid verstaan we dat een bestuur van een dorps- of gemeenschapshuis er op toeziet dat gebruikers en medewerkers zich onbekommerd kunnen bezighouden met hun activiteiten en dat de voor een bar of kantine typische omstandigheden niet bepalend mogen zijn voor de sfeer en de beleving van andere aanwezigen. Dit klemt temeer nu welzijnsaccommodaties in toenemende mate worden gezien als belangrijke instrumenten bij het stimuleren van sociale cohesie in hun omgeving.

Ontwikkelingen
Ontwikkelingen als de vermaatschappelijking van de zorg, die erop is gericht mensen zolang mogelijk in hun eigen omgeving te laten wonen, brengen belangrijke nieuwe functies mee voor de accommodaties. Denk aan thuiszorgvoorzieningen en het organiseren van gezamenlijke maaltijden. Alleen al daarom is het zaak de exploitatie van een bar of kantine zodanig te organiseren dat deze groep gebruikers niet wordt afschrikt.

Verantwoordelijkheid
Het bestuur van een accommodatie is verantwoordelijk voor die veilige situatie. Naast concrete eisen die de Arbo-wet stelt aan veilige (werk)omstandigheden, gaat het hier ook om de zogenaamde sociale veiligheid. Heldere huisregels en de handhaving daarvan bevorderen orde en veiligheid in een accommodatie.

Bedreigingen
Diverse factoren kunnen een bedreiging vormen:

• Barexploitatie. Alcoholgebruik kan voor problemen zorgen.
• De opbouw van het verzorgingsgebied. Door de aanwezigheid van veel verschillende doelgroepen qua leeftijd, cultuur en interessen, kan een verschillend gebruik van bar en kantine ontstaan. Bijvoorbeeld een groep vrouwen van een yogacursus versus (lawaaiige) jongeren die behoefte hebben aan een pilsje na afloop van hun activiteit.
• Grotere accommodaties moeten uiteenlopende activiteiten voor verschillende doelgroepen combineren. Die activiteiten zijn niet alleen verschillend, ze trekken ook een ander publiek naar de accommodatie.
• Een accommodatie kan van de (subsidiërende) overheid een rol toebedeeld krijgen bij het oplossen van zorgwekkende ontwikkelingen onder de bewoners van het verzorgingsgebied. Denk aan problemen met hangjongeren, hoge werkloosheid en spanningen tussen verschillende culturen.

Sfeer
Een accommodatie moet er veel aan gelegen zijn een bedrijfscultuur te ontwikkelen die garant staat voor een goede, herkenbare en ‘eigen’ sfeer. De gebruikers, maar ook de ouders van jeugd die gebruik maakt van de accommodatie, zullen terecht verlangen dat er toezicht is op zaken en personen en dat onregelmatigheden worden voorkomen.

Maatregelen
Het houden van overzicht en controle op de gang van zaken in een grote accommodatie met veel verschillende gebruikers met hun eigen ‘cultuur’ stelt uiteraard andere eisen dan aan een klein dorpshuis waar iedereen elkaar kent en de sociale controle groot is. In alle gevallen zal het voorbeeldgedrag van medewerkers en bestuur, de faire aanpak van problemen overeenkomstig de bekende huisregels en het eventuele lik op stuk beleid bepalend zijn voor de sfeer en daarmee voor de orde en veiligheid. Maatregelen die de orde en veiligheid kunnen stimuleren en handhaven zijn o.a:

1. Het opstellen van adequate en duidelijke huisregels. Deze moeten niet alleen een plaats krijgen in de het huishoudelijke reglement, maar ook op diverse plaatsen in de accommodatie goed zichtbaar worden opgehangen.
2. De openingstijden van de bar en het soort gebruik (wel of geen alcohol) strikt te handhaven. 
3. In de contracten met de gebruikers kan aandacht worden gegeven aan de cultuur van de accommodatie, bijvoorbeeld door te wijzen op omgangsvormen en verantwoord alcoholgebruik. Men kan ook verwijzen naar de functie van de bar die in dorps- en gemeenschapshuizen anders is dan in de commerciële horeca. (zie Drank- en horecawet)
4. Qua aard onverenigbare activiteiten (denk aan het muziekkorps naast de kaartclub) moeten zodanig worden ingeroosterd dat ze elkaar niet in de weg zitten.
5. Er kan worden overwogen conflicterende activiteiten af te stoten en te verwijzen naar meer geschikte accommodaties.
6. Sterk met de buurt verbonden accommodaties kunnen vrijwilligers als ‘sleutelfiguren’ uit de gemeenschap bij de programmering betrekken en invloed geven op de gang van zaken.
7. Orde en veiligheid is ook een beeld dat naar buiten toe kan worden uitgedragen. Bijvoorbeeld door op een vertrouwenwekkende toon via het wijkblad of op een open avond verbinding te zoeken met de doelgroepen.