De Drank- en horecawet heeft een verantwoorde verstrekking van alcohol als uitgangspunt. Het doel daarvan is het voorkomen van gezondheidsrisico’s en andere maatschappelijke problemen door misbruik van alcoholhoudende dranken. Onder alcoholhoudende dranken worden in de Drank- en horecawet alle dranken verstaan met een alcoholpercentage van meer dan 0.5 %. Dorps- en gemeenschapshuizen die alcohol schenken hebben altijd met de Drank- en horecawet te maken. In dit artikel zetten we op een rijtje wat dat betekent.
Bestuursreglement
Het bestuur moet een bestuursreglement vaststellen, met onder meer huis- en gedragsregels ten aanzien van alcoholgebruik en het reglement aan de gemeente voorleggen. In de Vraagbaak vindt u een model bestuursreglement dat speciaal voor dorps- en gemeenschapshuizen en multifunctionele centra is opgesteld. Het is aan te bevelen de bezoekers en huurders van de accommodatie op de hoogte te brengen van de inhoud van het bestuursreglement.
Tapvergunning
Om alcohol te mogen schenken is een tapvergunning nodig. Die moet worden aangevraagd bij de gemeente. Daarbij is het diploma Sociale Hygiëne vereist. Op de vergunning moeten namelijk twee zogenaamde leidinggevenden worden genoemd. Deze leidinggevenden zijn personen die in het bezit zijn van het diploma Sociale Hygiëne.
Dorps- en gemeenschapshuizen kunnen, anders dan de commerciële horeca, een beroep doen op subsidies. Om oneerlijke concurrentie met de horeca te voorkomen krijgen dorps- en gemeenschapshuizen die een bar in eigen beheer hebben daarom meestal een tapvergunning met beperkingen. De wet noemt een drietal beperkingen; die hebben betrekking op (het adverteren voor) feesten en partijen en de uren waarop alcohol mag worden geschonken. Kijk ook bij Paracommercie
De vergunning is ‘pandgebonden’ en dus alleen geldig binnen de accommodatie. Als er buiten de accommodatie wordt geschonken, bijvoorbeeld tijdens een evenement in een tent naast het gemeenschapshuis, dan moet hiervoor een aparte vergunning worden aangevraagd. Kijk ook bij Stappenplan evenementen.
Diploma Sociale Hygiëne
Op momenten dat er alcohol wordt geschonken moet minimaal één persoon aanwezig zijn die over een verklaring Sociale Hygiëne beschikt. Dit mag ook een barvrijwilligers zijn die een instructie verantwoord alcoholgebruik heeft gevolgd. Zie hierna.
Het diploma Sociale Hygiëne kan worden verkregen door een cursus te volgen of door een ander diploma (b.v. horecapapieren) om te laten zetten.
Instructie Verantwoord Alcoholgebruik
Barvrijwilligers die alcohol schenken moeten minimaal 18 jaar oud zijn een Instructie Verantwoord Alcoholgebruik (IVA) hebben gevolgd. In de bar of kantine moet hiervan een registratie aanwezig zijn. De IVA kan worden gegeven door een leidinggevende of door een docent van buiten de organisatie, bijvoorbeeld een provinciale sportkoepel of een instelling die zich richt op alcoholpreventie.
Leeftijdsgrenzen
De leeftijdsgrenzen voor het schenken van alcohol moeten in de kantine goed zichtbaar bekend worden gemaakt. Deze grenzen zijn: aan jongeren onder de 16 jaar mag geen alcohol worden verstrekt. Sterke drank met een alcoholpercentage van 15 % of meer mag alleen worden verkocht aan de jongeren boven de 18. Aan jongeren tussen de 16 en 18 jaar mogen dus alleen zogenaamde zwak-alcoholische dranken worden verkocht.
Een barmedewerker is verplicht de leeftijd van de jongeren na te gaan aan de hand van een legitimatiebewijs. Dit kan een paspoort, rijbewijs, bromfietscertificaat of een OV-studentenkaart zijn.
Schenktijden
De tijden waarop alcohol mag worden geschonken moeten goed zichtbaar vermeld worden.
Inrichtingseisen
Ook aan de accommodatie zelf stelt de wet eisen. De belangrijkste zijn:
- In de accommodatie moet minimaal één ruimte zijn van minimaal 35 m².
- De hoogte van de ruimte moet over ten minste 5/6 van het vloeroppervlak ten minste 2,6 meter bedragen.
- De ruimte moet mechanisch met buiten kunnen ventileren. De capaciteit van de ventilatie met tenminste zes keer het volume van het vloeroppervlak zijn keer 2,6 meter.
- De accommodatie moet zijn aangesloten op het waterleiding-, licht- en elektriciteitsnet.
- Er moet minimaal één voorziening zijn waar glas- en vaatwerk met stromend drinkwater te reinigen is.
- Er moeten volledig gescheiden toiletten zijn voor mannen en vrouwen. In de toiletten moet de mogelijkheid zijn om de handen te wassen met stromend drinkwater. Een toiletruimte moet met minimaal twee deuren met een ruimte in verbinding staan. Urinoirs en toiletpotten moeten op de waterleiding zijn aangesloten.
Handhaving
Overmatig alcoholgebruik zorgt in de samenleving voor nogal wat problemen, vandaar dat de handhavingbepalingen scherp zijn. Kijk ook bij Alcoholmatigingsbeleid.
Wie controleert?
Het houden van toezicht op de naleving van de Drank- en Horecawet is een taak van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA).
Wat wordt gecontroleerd?
- De vergunning van de gemeente
- De inrichtingseisen
- De aanwezigheid van de leidinggevende of de barvrijwilliger
- De controle op het juist handhaven van de leeftijdsgrenzen. NB: bij overtreding van de leeftijdsgrenzen is niet de jongere, maar de verkoper strafbaar. Dit is ook het geval wanneer de jongere het drankje door een volwassene heeft laten kopen.
- De aanduiding van de leeftijdsgrenzen en de schenktijden.
Wat zijn de sancties?
Bij overtreding kunnen de volgende sancties worden opgelegd:
- Strafrechtelijke vervolging op basis van de Wet op de economische delicten, hetgeen een boete tot gevolg zal hebben, dan wel, na herhaaldelijk overtreden, het stilleggen van de alcoholverkoop.
- De VWA kan de gemeente verzoeken de vergunning van de accommodatie in te trekken.
- De gemeente kan de vergunning ook zelf intrekken wanneer men zich niet aan de regels houdt of wanneer er, bijvoorbeeld, veel overlast voor de omgeving wordt veroorzaakt.
Organisatie
Een bestuur van een dorps- of gemeenschapshuis kan zich niet veroorloven om de barexploitatie amateuristisch te organiseren. Daarvoor staat er teveel op het spel. Ook wanneer een en ander goed is geregeld doet een bestuur of leidinggevende er goed aan om de gang van zaken regelmatig te evalueren.
Hulpmiddelen daarbij kunnen zijn:
- de barexploitatie tot een vast agendapunt te maken van de bestuursvergadering
- iemand binnen het bestuur aanwijzen en met de verantwoordelijk belasten voor het (doen) nakomen van bepalingen inzake de sociale hygiëne, actualiseren van leeftijdsgrenzen, vergunning, bestuursreglement, contracten, etc.
- Het regelmatig uitvoeren van kwaliteitscontroles.
Vragen?
Voor meer informatie over details van de Drank en Horecawet kunt u terecht op de website van de Voedsel en Waren Autoriteit. Of informeer bij uw gemeente.
