Lobbyen

Geactualiseerd 2014

Een lobby moet onderdeel zijn van een doelbewuste strategie om de plaatselijke politiek zodanig te beïnvloeden dat de belangen van uw dorps- of buurthuis worden gehoord en ingewilligd. Dit artikel vertelt wat een lobby is en wat een lobbyist in zijn of haar mars moet hebben. Voor het echte werk zult u iemand moeten vinden die dit spel kan en wil spelen.

Politieke besluitvorming

Er zijn veel situaties te bedenken waarin het bestuur van een buurt- of dorpshuis op zoek gaat naar wegen om subsidie of ondersteuning van overheden te krijgen. Bijvoorbeeld wanneer er subsidie wordt gekort, er domweg te weinig subsidie wordt verstrekt of als andere reële wensen niet worden gehoord. Onderhandelen is daarvoor de aangewezen weg. Het bestuur van het dorps- of buurthuis bezint zich daarbij op de eigen machtspositie, de eigen onderhandelingsvaardigheden en de in te zetten strategie.

Strategie

Omdat elke situatie verschilt, is vooraf niet te zeggen wat de potentie van de inzet van de lobby is en of deze is te verkiezen is boven andere middelen. Maar vooraf is het wel duidelijk dat de lobby, anders dan de meeste andere middelen, veel investering vooraf vraagt. De lobby is een van de pressietechnieken naast

  • Open brieven en verklaringen;
  • Ingezonden stukken;
  • Vragen stellen;
  • Petities;
  • Deskundigen opvoeren;
  • Protestmars e.d.

Tevens is het belangrijk het verschil te weten tussen het ‘inside lobbyen’ waarop dit artikel voornamelijk gespitst is, en het ‘outside lobbyen’. Het eerste is echt van binnenuit de besluitvorming te beïnvloeden, dus in overleg met vertegenwoordigers van de gemeente de eigen belangen te behartigen. In tegenstelling tot bij het ‘inside lobbyen’, zijn bij het ‘outside lobbyen’ de strategieën voornamelijk gespitst op acties zoals demonstraties, de pers opzoeken, enz.

De lobby is een van middelen die kan worden ingezet om invloed uit te oefenen op de besluitvorming. Maar dit ‘pressiemiddel’ moet dan wel tot de mogelijkheden behoren. Want het lobbyen biedt alleen maar kans op succes als de persoon die lobbyt geen onbekende is van de politici, en omgekeerd. De kans wordt groter naarmate er meer contacten zijn bij de betreffende overheid.

Het lobbyen in aandachtspunten

  • Het moet voor de politici duidelijk zijn wie er voor het dorps- of buurthuis een rol als lobbyist/contactpersoon vervult;
  • Lobbyisten moeten tijd willen en kunnen investeren in het opbouwen van een netwerk van politici en anderen;
  • Voor een succesvol opereren als lobbyist is een wederzijds belang nodig;
  • Lobbyisten moeten daarom voor politici van betekenis zijn, bijvoorbeeld als informant of als klankbord;
  • Voor de uitvoering in de praktijk moeten personen worden gezocht die ervaring en affiniteit met lobbyen hebben, of in ieder geval beschikken over de vaardigheden om hier goed mee om te kunnen gaan;
  • De lobbyist moet over ervaring en een netwerk kunnen beschikken zowel in de gemeente als met partijen die ook van invloed zouden kunnen zijn.

Netwerk

Waarom is een netwerk hebben voor een lobbyist zo belangrijk? Netwerken hebben verschillende functies. Ten eerste zijn ze een belangrijke informatiebron over nieuwe initiatieven en ontwikkelingen binnen en buiten de gemeente. Daarnaast bieden ze de mogelijkheid om de eigen positie af te tasten. Naast informatie over feitelijke ontwikkelingen bieden netwerken ook informatie over politieke verhoudingen, wie is voor welk standpunt en met wie moet je rekening houden? Voor een lobbyist is dit belangrijke informatie om de haalbaarheid van het eigen standpunt te bepalen. Ook biedt een netwerk de mogelijkheid toegang te krijgen tot anderen, toegang is essentieel om invloed uit te oefenen. Het netwerk vergemakkelijkt de toegang. Tenslotte bieden netwerken de mogelijkheid standpunten en strategieën af te stemmen. Op die manier maken netwerken het mogelijk coalities te vormen van gelijkgestemden over het onderwerp wat de kans op succes vergroot.