Marketing

Geactualiseerd april 2019

Wat is Marketing?

Marketing of vermarkten is alles wat een bedrijf of dorps- of buurthuis doet om de verkoop van producten of diensten te bevorderen. Marketing is bij uitstek een discipline geworden waarbij het identificeren van behoeften centraal is komen te staan.

Philip Kottler, de grondlegger van de marketing theorie voor non profit organisaties definieerde marketing als volgt: “Marketing is de analyse, planning en beheersing van zorgvuldig opgestelde programma’s, die bedoeld zijn om vrijwillige waardetransacties met doelgroepen tot stand te brengen om de doelstellingen van de organisatie te kunnen realiseren.”

Daarbij let men erop dat het aanbod van de organisatie wordt gedefinieerd in behoeften, wensen en eisen van de deelmarkten. Bovendien zorgt men voor een passende prijsstelling en goede communicatie.

Wat is het belang van Marketing voor dorps- en buurthuizen?

In de non profit sector (kunst, cultuur, welzijn) neemt de belangstelling voor marketing nog steeds toe. Non profit organisaties worden geconfronteerd met ‘consumentisme.’ Daarmee wordt bedoeld dat klanten steeds kritischer worden in wat wordt aangeboden. Voor dorps- en buurthuizen betekent dat praktisch dat klanten steeds kritischer kijken naar het activiteiten aanbod, maar bijvoorbeeld ook naar de accommodatie. Accommodaties moeten ook steeds vaker op zoek naar alternatieve inkomstenbronnen naast subsidies, omdat financiering en subsidiëring door de overheid steeds minder vanzelfsprekend wordt.

Buurt- en dorpshuizen ondervinden tegenwoordig veel concurrentie als het gaat om ontmoeting en recreatie. Die concurrentie komt van oudsher vanuit de horeca, maar er verschijnen steeds meer kapers op de kust zoals sportkantines, zorginstellingen, groepsverblijven bij campings of boerderijen en maneges.

Veel buurt- en dorpshuizen hebben te maken met een afnemende vraag. Dat kan te maken hebben met krimp, maar ook met een veranderende bevolkingsopbouw. Het is gegeven dat op het platteland de ‘import’ minder vaak gebruik maakt van de lokale voorzieningen dan de autochtone bevolking.

De marketingsystematiek is bij uitstek geschikt om nieuwe doelgroepen aan te boren en nieuwe activiteiten te ontwikkelen.

Marketing op niveau van het buurt- of dorpshuis als geheel

De doelstelling

We kunnen de marketingsystematiek pas goed gebruiken als we werken vanuit een heldere doelstelling. Immers alleen vanuit deze doelstelling kunnen we bepalen op welke doelgroepen we ons richten en met welk aanbod. Een accommodatie die een centrale rol wil spelen in een dorpsgemeenschap of wijk en een bindende factor wil zijn, zou de volgende doelstellingen in haar statuten of beleidsplan kunnen opnemen:

  • Ontmoeting en recreatie;
  • Cultuur en educatie;
  • Creativiteitsontwikkeling;
  • Informatie en voorlichting;
  • Activering en belangenbehartiging (dorpshuis is faciliterend voor dorpsbelangen en andere partijen die zich sterk maken voor leefbaarheid);
  • Zorg (met decentralisatie van WMO en AWBZ krijgt gemeente een grotere rol op gebied van zorg en het ligt voor de hand dat dorpshuizen hier een grotere rol in gaan spelen);
  • Sport (een substantieel deel van de dorpshuizen heeft een sportzaal tot haar beschikking of deelt het gebouw met een sportvereniging).

De eerste vier doelstellingen spreken voor zich. Of al de genoemde functies aan de orde zijn hangt af van de aanwezigheid van andere instellingen in het dorp of directe omgeving.

Wilt u een overzicht maken van de belangrijkste activiteiten van het dorps- of buurthuis en onder welke doelstellingen deze vallen? Klik dan hier

Doelgroepen

Om haar doelstellingen te bereiken is het voor een buurt- of dorpshuis nodig om met een groot aantal groepen contact te hebben en relaties te onderhouden. Vaak worden doelgroepen heel globaal omschreven. Een voorbeeld daarvan is de doelgroep ‘ouderen’. Voor het maken van een goede marketingmix is het noodzakelijk een segmentatie (onderverdeling) aan te brengen. Het bestuderen en onderscheiden van segmenten binnen een doelgroep is noodzakelijk. Als u dat niet doet dan bestaat de kans dat het aanbod zo algemeen omschreven wordt, dat niemand zich erin herkend. Bedenk ook dat u nooit iedereen zult bereiken.

Wilt u eens kijken hoe de belangrijkste doelgroepen in uw werkgebied kunt bestuderen en onderscheiden? Klik dan hier.

Marketing op het niveau van een specifiek aanbod

 De Marketingmix

We zijn achtereenvolgens ingegaan op de doelstelling en doelgroepen van het dorps- en buurthuis. Daarmee hebt u een beeld gekregen welke doelgroepen in meer of mindere mate wordt bediend. We lopen nu de 4 P’s van de Marketingmix (plaats, prijs, personeel en promotie) bij langs en kijken wat dat betekent voor het aanbod.

1. Plaats

De plaats en bereikbaarheid van de instelling is zeer belangrijk. Wie activiteiten aanbiedt in een gebouw in een donkere afgelegen straat moet er niet van opkijken als er ’s avonds geen of weinig vrouwen naartoe komen. Verder spelen de faciliteiten en de middelen een belangrijke rol. De staat van het gebouw, de inrichting, het meubilair, de hygiëne en de aanwezigheid van moderne hulpmiddelen (beamer, beeldscherm, wifi-verbinding). Het draagt allemaal bij aan het welslagen van het aanbod. Neem de stand van zaken van uw dorpshuis op via de bijlage checklist inrichting en uitrusting gebouw

Ook het tijdstip van aanbieden speelt een rol. Op welk moment bieden we een activiteit aan? Overdag of ’s avonds? Door de week of in het weekend? Dorpshuizen met betaalde krachten zijn vaak gesloten in het weekend terwijl dat een tijdstip is dat veel mensen tijd hebben voor uiteenlopende activiteiten. Bij de vaststelling van het tijdstip dient men ook rekening te houden met concurrerende aanbiedingen voor de doelgroep zoals concurrerende evenementen of een populair televisieprogramma.

2. Prijs

De prijs omvat alle offers en inspanningen die de deelnemers moet brengen om van het aanbod gebruik te kunnen maken. Dat zijn allereerst de financiële offers zoals de prijs en eventuele consumpties. Om mee te doen moet ook een immateriële prijs worden betaald: de moeite en de tijdsinvestering. De prijs heeft natuurlijk ook te maken met het aanbod. Als het bijvoorbeeld om een cursus gaat dan moet er sprake zijn van een goede prijs kwaliteitsverhouding. Ga er niet te snel vanuit dat mensen met een laag inkomen perse een cursus willen die weinig kost. Het is steeds een kwestie van nut: hebben ze voldoende belang bij het volgen van een cursus? Een lage prijs kan ook de indruk wekken dat de kwaliteit van het aanbod laag is.

3. Personeel

De kwaliteit van dienstverlenende organisaties zoals buurt- en dorpshuizen is vooraf moeilijk meetbaar. Daarom zoeken klanten bij de keuze voor een activiteit een ander houvast. Ze kijken en luisteren naar degene die de dienst levert, of ze gaan af op eerdere ervaringen met vergelijkbare activiteiten. Ook al gaat het om een uitgekiend aanbod tegen een aantrekkelijke prijs, als de uitvoering geschiedt door ongemotiveerd personeel (professionals of vrijwilligers) dan is de kans groot dat ze snel afhaken. Kenmerken waar de doelgroep op let zijn: sekse, leeftijd, opleiding, omgang met klanten, klantvriendelijkheid, bereikbaarheid en betrouwbaarheid.

4. Promotie

Centraal bij promotie staat de wijze van informeren van (toekomstige) bezoekers, klanten en cursisten. Als dorps- of buurthuis is het van belang elk jaar een goed informatieboekje te maken dat huis aan huis wordt verspreid. Ook dient een accommodatie te beschikken over een overzichtelijke website en het gebruik van sociale media kan goed werken bij sommige doelgroepen. Daarnaast blijft het werken met huis aan huis folders, flyers of persberichten bij bijzondere gebeurtenissen. Vergeet niet de persoonlijke benadering van mensen.

Toepassing van de Marketingmix

Er zijn tal van redenen om de marketingsystematiek toe te passen: de belangstelling voor bestaande activiteiten verwaterd, de bevolkingssamenstelling wijzigt, de doelgroep vergrijst. Als u niets doet is de kans groot dat het activiteitenaanbod van een dorpshuis op een gegeven moment niet meer aansluit bij haar bezoekers. Innoveren is een must.

Bij het ontwikkelen van een nieuw aanbod moet u een aantal stappen zetten. Per stap zult u een aantal vragen moeten beantwoorden om tot een goed en verantwoord aanbod te komen.

Wilt u praktisch aan de slag met het ontwikkelen van een nieuw aanbod in uw dorpshuis, klik dan hier.