Omgevingsvergunning

Geactualiseerd november 2011

Als men wil gaan bouwen is het niet alleen nodig om goede plannen en voldoende geld te hebben. Afhankelijk van wat men waar wil gaan bouwen zijn er ook één of meerdere vergunningen nodig. Kijk ook bij Bestemmingsplan.

Onderzoeksrapport bodemgesteldheid

Bij nieuwbouw (daaronder valt ook een uitbouw aan een bestaand gebouw) is een onderzoeksrapport over de gesteldheid van de bodem noodzakelijk. Zo’n onderzoeksrapport is nodig bij het aanvragen van een bouwvergunning. Informeer bij de afdeling Milieuzaken van uw gemeente.

Omgevingsvergunning voor bouwen

Voor bouw en verbouw is meestal een omgevingsvergunning voor bouwen (voorheen bouwvergunning) nodig. Voor sommige bouwwerken of verbouwingen heeft u geen vergunning nodig, bijvoorbeeld voor een kleine dakkapel aan de achterkant.

Op 1 oktober 2010 is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) ingevoerd om de procedures voor vergunningen te vereenvoudigen. Diverse vergunningen zijn gebundeld in één vergunning: de omgevingsvergunning. Hierdoor is de term ‘bouwvergunning’ vervallen. Inhoudelijk is er niets veranderd: voor bouwen heeft u in veel gevallen nog steeds een vergunning nodig. Soms kunt u bouwen of verbouwen zonder vergunning (vergunningsvrij bouwen).

De vergunningen voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu zijn opgenomen in de omgevingsvergunning. Dat zijn onder andere de:

  • milieuvergunning;
  • bouwvergunning;
  • sloopvergunning;
  • monumentenvergunning;
  • huisvestingsvergunning;
  • gebruiksvergunning;
  • afvalbeschikking.

In de omgevingsvergunning zijn ook verordeningen van provincies, gemeenten en waterschappen opgenomen.

Ontheffingen en toestemmingsvereisten ook in omgevingsvergunning

Naast de verschillende vergunningen zijn ook de ontheffingen en andere zogenaamde toestemmingsvereisten (zaken die in orde moeten zijn voor u kunt bouwen of verbouwen) zo veel mogelijk samengevoegd in de omgevingsvergunning. Ook voor het in beroep gaan tegen een besluit over de vergunningverlening geldt één beroepsprocedure.

Één loket, één aanvraag, één besluit

Alle aanvragen dient u in bij één loket: Omgevingsloket online. Dit is het digitale loket van de Rijksoverheid, waar alle gemeenten, provincies en waterschappen op zijn aangesloten. U kunt hier ook nagaan of u een vergunning nodig heeft. In het Omgevingsloket gebruikt u één digitaal aanvraagformulier voor al uw activiteiten (zoals bouwen, kappen en slopen). En op uw aanvraag volgt één besluit.

Wabo regelt omgevingsvergunning

De wet die de omgevingsvergunning regelt, heet de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).

Meer informatie

Voor meer informatie over de omgevingsvergunning kunt u terecht bij uw eigen gemeente. De gemeente is ook aanspreekpunt voor bedrijven met vragen over een aanvraag, melding of vergunning. Overheden (gemeenten, provincies, waterschappen) met vragen over Omgevingsloket online kunnen contact opnemen met de helpdesk daarvan.

Soorten vergunningen

Volgens de Woningwet mogen de meeste soorten nieuwbouw en verbouwingen alleen worden uitgevoerd nadat burgemeester en wethouders een bouwvergunning hebben verleend of positief hebben gereageerd op een melding van een bouwvoornemen.
Dorpshuizen, gemeenschapshuizen e.d. vallen ook onder deze wet.

Bouwvergunningen zijn onder te verdelen in:

  • Vergunningvrije bouwwerken
  • Meldingsplichtige bouwwerken
  • Vergunningsplichtige bouwwerken

Vergunningsvrij bouwen

Soms heeft u geen omgevingsvergunning nodig voor bouw of verbouw, bijvoorbeeld bij gewoon onderhoud of als u een kleine dakkapel aan de achterkant wil. Met de Vergunning check van Omgevingsloket online kunt u snel nagaan of een vergunning nodig is.

Sinds 1 oktober 2010 mag er meer vergunningsvrij gebouwd worden. De regeling voor vergunningsvrij bouwen is onderdeel van het Besluit omgevingsrecht, die tegelijk met de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) in werking is getreden (op 1 oktober 2010).

De belangrijkste wijzigingen zijn:
Vergunningsvrij bouwen is onder bepaalde voorwaarden ook toegestaan bij bedrijven en andere niet-woningen; de mogelijkheden om zonder omgevingsvergunning te bouwen zijn verruimd voor die gevallen waarin het geldende bestemmingsplan dit toelaat.

Meer informatie vergunningsvrij bouwen

De voorschriften voor vergunningsvrij bouwen zijn opgenomen in het Besluit omgevingsrecht (Bijlage II), ook een onderdeel van de Wabo. Met vragen over vergunningsvrij bouwen kunt u terecht bij de Helpdesk Bouwregelgeving.

Meldingsplichtige bouwwerken

Ingewikkelder soorten bouwwerken zijn meldingsplichtig. Bouwwerken die in deze categorie vallen zijn omschreven in het “Besluit meldingsplichtige bouwwerken” (informeer bij uw gemeente).

Vergunningplichtige bouwwerken

Alle overige soorten bouwwerken zijn dus vergunningplichtig.

Omgevingsvergunning aanvragen

U kunt de omgevingsvergunning aanvragen via de website van uw gemeente of via omgevingsloket.nl.

Dit is het digitale loket van de Rijksoverheid, waarop alle gemeenten, provincies en waterschappen zijn aangesloten.

Vergunningcheck

Op Omgevingsloket online kunt u de vergunningcheck invullen. Daarmee ziet u of u een vergunning nodig heeft voor de activiteiten die u wilt gaan uitvoeren en welke stukken u moet meesturen bij de vergunningaanvraag. Ook als u de aanvraag niet via internet doet, kunt u de vergunningcheck doorlopen. De uitkomsten kunt u dan gebruiken bij het invullen van een aanvraag op papier.

Stand van zaken aanvraag omgevingsvergunning
Als u digitaal een omgevingsvergunning heeft aangevraagd, kunt u via Omgevingsloket online volgen wat de stand van zaken van uw aanvraag is. Ook de correspondentie met uw gemeente loopt dan digitaal (via e-mail).

Waaraan toetst B & W een aanvraag?

De College van Burgemeester en Wethouders toetst de aanvraag aan het volgende:

  • Stedenbouwkundige eisen
  • Welstandseisen
  • Overige bouwvergunningseisen

Stedenbouwkundige eisen

Het op de tekeningen weergegeven bouwplan moet, om in aanmerking te komen voor een bouw-vergunning of een positieve reactie op het bouwvoornemen, voldoen aan de voorschriften van het bestemmingsplan van de gemeente. Dit zijn voorschriften over de toegestane hoogte van het ontworpen bouwwerk en over de toegekende bestemming, zoals bijvoorbeeld woning, fabriek, recreatie, gezondheidszorg, etcetera.

Welstandseisen

Een aanvraag moet in het algemeen ook voldoen aan de redelijke eisen van welstand. Burgemeester en Wethouders zijn degenen die, mede lettend op de welstandsaspecten, beslissen over de verlening of weigering van een bouwvergunning. Zij worden daarbij geadviseerd door de “onafhankelijke deskundige welstandscommissie”, ook wel de “schoonheidscommissie” genoemd.
De jurisprudentie geeft hierover nog een belangrijk gegeven: “Van een welstandsadvies kan slechts af worden geweken op basis van een deskundigen advies.”

Overige bouwvergunningseisen

Alle overige eisen waaraan een nieuwbouwplan moet voldoen om in aanmerking te komen voor een bouwvergunning, liggen op bouw- en woontechnisch gebied en zijn opgenomen in het Bouwbesluit.
Voor verbouwings-, renovatie- en restauratieplannen zijn Burgemeester en Wethouders op grond van het Bouwbesluit bevoegd om gehele of gedeeltelijke vrijstelling van bepaalde nieuwbouweisen op te nemen in de bouwvergunning.

Beslissing en termijn

Een omgevingsvergunning kan voor één of meerdere activiteiten worden aangevraagd. Afhankelijk van de aangevraagde activiteiten zijn er twee mogelijke procedures voor het afhandelen van uw aanvraag:

De reguliere procedure

Deze geldt bij de meest voorkomende en eenvoudige projecten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het bouwen van een huis dat binnen de geldende planologische regels past. De besluitvormingstermijn bij de reguliere procedure is acht weken, maar kan eenmalig met zes weken worden verlengd. Hierbij geldt een zogenoemde fatale termijn. Dat wil zeggen dat als de gemeente de vergunning niet op tijd verstrekt, deze automatisch (van rechtswege) wordt verleend. Als er aanvullende stukken opgevraagd moeten worden of als de aanvraag wordt aangehouden, dan wordt de termijn hierop aangepast. Als dit aan de orde is ontvangt u hierover bericht van de gemeente.

De uitgebreide procedure

Deze geldt bij complexe projecten. De gemeente moet hierbij verschillende belangen afwegen. Het besluit moet ook ter inzage worden gelegd, zodat belanghebbenden op het voorstel kunnen reageren. De uitgebreide procedure kan zes maanden duren en mag eenmalig met zes weken worden verlengd. Als er aanvullende stukken opgevraagd moeten worden of als de aanvraag wordt aangehouden, dan wordt de termijn hierop aangepast. Als dit aan de orde is ontvangt u hierover bericht van de gemeente.

Bezwaren aanvrager

Als de gemeente uw aanvraag voor een omgevingsvergunning heeft afgewezen, mag u uw bouwplannen niet uitvoeren. U kunt binnen 6 weken bezwaar maken tegen deze beslissing. Dit moet u schriftelijk (niet per e-mail) doen bij de gemeente.

Bezwaren van derden

U kunt van tevoren aangeven dat u het niet eens bent met bouwplannen. Als de omgevingsvergunning voor bouwen al is verleend, kunt u tot 6 weken na het verlenen van de vergunning be-zwaar aantekenen bij de gemeente. De gemeente moet de vergunning dan heroverwegen.

Intrekken omgevingsvergunning

Als de gemeente instemt met uw bezwaar tegen de bouwvergunning, trekt zij de vergunning in en mogen uw buren hun bouwplannen niet meer uitvoeren. Uw buren kunnen tegen het intrekken van de vergunning in beroep gaan bij de rechter.

Publicatie aanvraag omgevingsvergunning

Elke aanvraag van een omgevingsvergunning moet worden gepubliceerd in een gemeentelijk blad, een dag-, nieuws- of huis-aan-huisblad of op internet. Zo bent u op de hoogte van de bouw- of verbouwplannen van uw buren of van andere mensen of bedrijven.

Vergunningvrij bouwen

Bij vergunningvrij bouwen is geen omgevingsvergunning nodig. Het is dan niet mogelijk om be-zwaar te maken. Wel kunt u de gemeente vragen om te onderzoeken of het bouwwerk voldoet aan de regels. Ook kunt u de bouw aanvechten op grond van het Burenrecht. U moet dan wel hinder ondervinden van het bouwwerk. Met vragen daarover kunt u terecht bij het Juridisch Loket.