Verzekeringen

Geactualiseerd februari 2014

Materiële zaken: opstal, inventaris en bedrijfsschade

Aansprakelijkheidsverzekeringen: wettelijke aansprakelijkheid en bestuurders aansprakelijkheid

Verzekering van medewerkers en vrijwilligers

Klachtenregeling en adressen

Vragen waarmee ieder bestuur van een dorps- of gemeenschapshuis zich geconfronteerd weet:

  • welke verzekeringen moeten voor een accommodatie worden afgesloten?
  • tot welke bedragen?
  • welke zaken zijn daarbij van belang?
  • op welke premies moet je daarbij rekenen?
  • wat moet in ieder geval worden verzekerd en welke risico’s kun je zelf dragen?

Organisatie

Belangrijk is allereerst dat verzekeringen worden afgesloten bij een vertrouwd adres. Bij een bemiddelaar die de tijd voor u neemt en bereid is samen met u te zoeken naar de juiste oplossingen tegen betaalbare premies. Ook bij een betrouwbaar bemiddelaar is het verstandig om zaken zelf te blijven volgen, het blijft immers de eigen verantwoordelijkheid van het bestuur. Het bestuur dient zelf de vinger aan de pols te houden door:

  • advies te vragen welke verzekeringen noodzakelijk zijn.
  • risico’s en kosten van verzekering in kaart te brengen.
  • goede voorlichting te verstrekken over de verschillende verzekeringen aan medewerkers en anderen.
  • periodiek overleg te voeren met de verzekeraar of verzekeraars.
  • verzekering ten minste een keer per jaar te agenderen op de bestuursvergadering.
  • polissen, schademeldingen, afhandelingen etc. goed te administreren.

Welke verzekeringen

Omdat accommodaties onderling sterk verschillen kan niet in algemene termen worden aangegeven welke verzekeringen gewenst dan wel noodzakelijk zijn. Van sommige risico’s is het volstrekt duidelijk dat die niet verzekerd hoeven te worden, bijvoorbeeld als het gebouw niet in eigendom is of als niet met vrijwilligers wordt gewerkt. Dan is een opstalverzekering, respectievelijk een vrijwilligersverzekering, niet nodig. Van andere risico’s, bijvoorbeeld die van bestuurlijke aansprakelijkheid, is niet zo maar te zeggen of die wel dan wel niet verzekering behoeft.

Afhankelijk van de plaatselijke situatie en een inschatting van de risico’s zijn de meest voorkomende verzekeringen voor een accommodatie in drie groepen in te delen namelijk:

MATERIELE ZAKEN

Opstal, bedrijfsschade, inventaris en dergelijke verzekeringen

Het bestuur van een welzijnsaccommodatie moet, net als een particulier of ondernemer, voor een goede verzekering van de bezittingen zorgen. Als er een exploitatiesubsidie wordt verstrekt is dit meestal een voorwaarde. Er zijn diverse verzekeringen op dit gebied: verzekering tegen de risico’s van brand, storm, waterschade, inbraak, aanrijding en aanvaring, vliegtuigschade.

Opstalverzekering

Deze verzekering is nodig voor organisaties die eigenaar zijn van een of meerdere panden en dient de kosten te dekken van schade aan gebouw en installaties als gevolg van brand, storm, wateroverlast en inbraak. Verzekerd moet worden tegen herbouw- of nieuwwaarde. Daarbij moet rekening worden gehouden met opruim- en afbreekkosten. Fundamenten hoeven niet altijd te worden vervangen. De premie is sterk afhankelijk van de bouwaard, het gebruik en de ligging van het pand. Een vergelijking van de premies bij verschillende verzekeraars is aan te bevelen.

  • De verzekerde waarde van de panden wordt niet altijd even zorgvuldig vastgesteld. In de praktijk zijn grote afwijkingen, tot meer dan 50% geconstateerd. Hierdoor ontstaat het risico dat teveel premie wordt betaald of – nog veel erger – dat bij een te laag verzekerd bedrag niet de volledige schade wordt vergoed. Optimaal is het om de verzekerde waarde te laten vaststellen door een erkend en beëdigd taxateur. De kosten hiervan zijn te overzien en bij vaststelling van de waarde van de panden kan een verzekeraar zich achteraf niet beroepen op onderverzekering. De taxatie is meerdere jaren geldig, mits geen verbouwing heeft plaatsgevonden of veranderingen aan het pand zijn aangebracht.
  • Verzekering tegen inbraak is niet in alle omstandigheden mogelijk. Soms wordt een alarminstallatie vereist, waar dan vaak weer een iets lagere premie tegenover kan staan.
  • Eigen risico bij storm en inbraak kan sterk variëren. Bij de vergelijking van de premies moet u het eigen risico dus goed meewegen.

Aandachtspunten: premiehoogte, dekking van inbraakrisico, verschillen in eigen risico bij schade, glasschade meeverzekeren, taxatie van verzekerde waarde, verzekerde waarde jaarlijks indexeren. Bij herbouwwaarde-verzekering is soms de verplichting aanwezig om het gebouw in de oorspronkelijke vorm te herbouwen. Dat kan nadelig zijn als het een oud gebouw betreft. Indien fundamenten niet meeverzekerd zijn, is dat een beperking bij het realiseren van een nieuwe accommodatie.

Bedrijfsschadeverzekering

Mocht na een schade, bijvoorbeeld als gevolg van brand of inbraak, de accommodatie tijdelijk moeten worden gesloten, dan derft de organisatie die het gebouw exploiteert inkomsten. Maar niet alleen inkomsten van verhuur en barinkomsten worden misgelopen. Bepaalde uitgaven, de zogenaamde vaste lasten, lopen (nog enige tijd) door. Om deze financiële schade op te vangen kan er een bedrijfsschadeverzekering worden afgesloten. Zo’n verzekering keert gedurende een van te voren vastgestelde termijn de gederfde inkomsten uit, onder aftrek van bespaarde kosten, zoals b.v. de bespaarde energiekosten.

Inventaris-, glas- en waterschadeverzekering

Het is niet altijd mogelijk de meest gewenste dekking te verkrijgen. De accommodaties staan doorgaans achteraf en zijn in de weekenden vaak niet in gebruik. Bewaking en preventieve maatregelen zijn middelen om gebouw en inventaris te beschermen en kunnen bijdragen in het verkrijgen van een ruimere dekking of een lagere premie c.q. eigen risico.

Inventarisverzekering

Verzekert schade aan de inventaris en is voor alle accommodaties nodig. Voor de inventarisverzekering gelden globaal dezelfde regels als voor de opstalverzekering. Gekozen kan worden voor een beperkte dekking tegen b.v. alleen het brandrisico, alhoewel een uitgebreider dekking – waarbij ook de risico’s als inbraak en waterschade verzekerd zijn – aanbeveling verdient.

De verzekering moet altijd tegen nieuwwaarde worden afgesloten. Ook hier zijn er vaak grote verschillen in eigen risico tussen de verschillende verzekeraars te zien. Hoewel de verzekerde waarde hier wat eenvoudiger is vast te stellen, verdient het aanbeveling periodiek een taxatie te laten uitvoeren door een beëdigd taxateur. Ook hier is een goede vergelijking tussen de premies van meerdere verzekeraars aan te bevelen.

De inventarisverzekering dekt in principe uitsluitend de eigendommen van de verzekerde (het dorpshuis dus).

Het verdient daarom aanbeveling uw huurders of gebruikers er op te wijzen dat zij zelf dienen zorg te dragen voor verzekering van hun eigendommen die in het dorpshuis aanwezig zijn; dit geldt ook voor eigendommen van een beheerder of pachter.

Het is mogelijk eigendommen van derden op uw inventarisverzekering mee te verzekeren, maar dit moet wel uitdrukkelijk worden geregeld; kies daarbij wel voor een afzonderlijk verzekerd bedrag om zelf niet met onderverzekering geconfronteerd te worden.

Aandachtspunten: premiehoogte, omvang van de dekking, verschillen in eigen risico bij schade, taxatie van de verzekerde waarde.

Glasverzekering

Afhankelijk van de specifieke situatie en de ervaringen uit het verleden is het aan te bevelen om een glasverzekering af te sluiten. In combinatie met opstal- en inventarisverzekering is dat in veel gevallen niet kostbaar. Bespreek dat met de verzekeraar.

Waterschade

Afhankelijk van de specifieke situatie en de ervaringen uit het verleden is het aan te bevelen om een waterschadeverzekering af te sluiten. In combinatie met opstal- en inventarisverzekering is dat in veel gevallen niet kostbaar. Bespreek dat met de verzekeraar. In veel gevallen is het zelfs al opgenomen in een of beide verzekeringen.

Brand- en inbraak verzekering

Bij een inventarisverzekering kunnen ook de persoonlijke eigendommen van het personeel veelal worden meeverzekerd. Het verdient aanbeveling de verzekerde risico’s goed in te (laten) schatten, een eigen risico te overwegen en de premies die verschillende maatschappijen vragen voor vergelijkbare producten tegen elkaar af te wegen.
Normaal gesproken is er voor schade aan persoonlijke eigendommen, die vrijwilligers tijdens hun vrijwilligerswerk bij zich hebben of gebruiken, geen verzekeringsdekking. Denk aan zoekraken, beschadiging e.d. De geleden schade behoort tot de normale particuliere risico’s.

AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN

wettelijke aansprakelijkheid en bestuurders aansprakelijkheid

De AVB verzekering

Iedere welzijnsaccommodatie zoals een dorps- of gemeenschapshuis heeft een aansprakelijkheidsverzekering bedrijven nodig. Deze verzekering biedt dekking tegen aanspraken van derden voor eventuele schade als gevolg van activiteiten van de accommodatie. Aanbevolen wordt een verzekerd belang van tenminste één- of anderhalf miljoen euro.
Belangrijk is dat ook handelingen van vrijwilligers binnen de verzekering vallen. Daarmee ‘schuilen’ zij dan onder de polis van de accommodatie. Het is echter een zogenaamde secondaire dekking. Dit wil zeggen dat als zij zelf voor de schade verzekerd zijn, zij eerst hun eigen AVP (aansprakelijkheidsverzekering particulieren) dienen aan te spreken. Het is verstandig vrijwilligers hier vooraf op te wijzen.

  • het is normaal dat er een klein eigen risico op zaakschade wordt opgelegd.
  • de premie is meestal afhankelijk van de omzet van de accommodatie.
  • de verzekering biedt dekking als de verzekerde aansprakelijk is, mits er geen sprake is van opzet. Mocht men ten onrechte aansprakelijk gesteld worden dan zal de verzekeraar het verweer voeren en ook de kosten voor rechtsbijstand voor zijn rekening nemen. Mits er in beginsel dekking is.
  • geen dekking bestaat voor toegebrachte vermogensschade, dit risico is te verzekeren op de onderstaande bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering.

Aandachtspunt: diverse verzekeringen kennen grote verschillen in eigen risico, dit is van invloed op de te betalen premie.

Bestuurders en toezichthoudersverzekering (BTA- verzekering)

Of deze verzekering noodzakelijkerwijs afgesloten moet worden is niet zonder meer te zeggen. De verzekering geeft dekking voor het persoonlijk risico aansprakelijk te worden gesteld. Zij dekt de persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder, directeur of toezichthouder die tot de verzekerden behoren en die in hun hoedanigheid handelen. Dat wil zeggen dat ze in overeenstemming met hun bevoegdheden handelen zoals die geregeld zijn in de wet, statuten of arbeidsovereenkomst. Kijk ook bij bestuurlijke aansprakelijkheid en elders in dit artikel bij Verzekering vrijwilligers. De dekking bestaat uit twee elementen:

  • een rechtsbijstand, waarbij geen eigen risico van toepassing is en
  • een schadevergoedingselement.

De premie ligt op jaarbasis tussen de € 500,- en €1.000,- en is vanzelfsprekend sterk afhankelijk van de gekozen verzekerde maximum schadevergoeding. Collectief afgesloten verzekeringen genieten de voorkeur omdat die wel tot 60% voordeliger kunnen zijn.

De BTA verzekering keert in ieder geval niet uit bij:

  • opzettelijk gedrag, onrechtmatigheid en malafiditeit
  • supercontractuele aansprakelijkheid (boetes, schadevergoedings-, vrijwarings- en garantiebedingen)
  • letsel- en zaakbeschadiging gedekt onder de WA of AVB polis.

Aansprakelijkstelling van individuele bestuursleden komt in de praktijk weinig voor. Als besturen en bestuursleden met gezond verstand en volgens de heersende maatschappelijke normen en waarden handelen kan er vrijwel niets fout gaan. Maar toch kunnen bestuursleden persoonlijk worden aangesproken. De grond voor die aansprakelijkheid is het begaan van een onrechtmatige daad of wanprestatie. Een bestuurder kan zich van schuld vrijpleiten indien hij kan aantonen dat de tekortkomingen niet aan hem te wijten zijn en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen ervan af te wenden. Kortom, als je het goed doet ben je niet aansprakelijk en hoef je je dus ook niet verzekeren en als je het bewust fout doet dan kun je je wel verzekerd hebben, maar dan dekt de verzekering de schade niet.

Rechtsbijstandverzekering

Met een rechtsbijstandverzekering bent u verzekerd van juridische hulp bij conflicten en steun bij juridische vragen. Veel organisaties hebben niet de middelen om een advocaat in te huren of een procedure te starten. Een verzekering voor rechtsbijstand kan dan uitkomst bieden. Normaal kost dat enkele honderden guldens per jaar. Bezwaar kan zijn dat, voorafgaande aan een procedure, de communicatie met een juridisch adviseur van de verzekeraar wat moeilijk verloopt. Daarnaast zal de verzekering eerder proberen om via een schikking een dure procedure te voorkomen. Veelal wordt een procedure ook niet gevoerd door de advocaat van de verzekeraar maar kan men een eigen advocaat aantrekken. De beste oplossing is het zelf en tijdig inschakelen van een eigen advocaat. Als daar de middelen voor ontbreken is een rechtsbijstandsverzekering een goed alternatief. Het is altijd verstandig om bij belangrijke besluiten en contracten vooraf juridisch advies te vragen. Advies kan meestal tegen lage kosten worden gegeven en kan veel juridische problemen en zeer hoge kosten voorkomen. De polis geeft meestal recht op enkele gratis adviezen.

Aandachtspunt: juridische problemen vooraf bespreken.

Verzekering van kasgelden

Of een dergelijke verzekering wenselijk is, hangt sterk af van de persoonlijke visie. Vervoer van en naar de bankkluis is meestal al verzekerd. Ook de aanwezigheid van een goede kluis binnen de accommodatie kan van invloed zijn op een besluit tot verzekeren.

Autoverzekering

Er zijn bijna geen organisaties die eigen auto’s in bezit hebben. Wel zal regelmatig personeel in eigen auto rijden ten behoeve van de accommodatie. In een normale kilometervergoeding is al een bedrag begrepen voor een WA- en cascoverzekering. Toch kan het gewenst zijn om voor dienstreizen een aanvullende cascoverzekering af te sluiten. Bij een grote schade of verlies aan no-claim korting van werknemers kunnen dan alle meerkosten toch worden vergoed.

Inzittendenverzekering

Vrijwilligers die voor het bestuur van de welzijnsaccommodatie personenvervoer verrichten vragen speciale aandacht. De risico’s zijn wellicht af te dekken door het sluiten van een inzittendenverzekering. Vraag deskundig advies bij uw verzekeraar, zeker wanneer dit vervoer gebeurt tegen betaling!

Aandachtspunt: kilometervergoedingen inclusief alle verzekeringspremies?

Milieuschadeverzekering

Het is zeer de vraag op welke punten een accommodatie aansprakelijk gesteld kan worden voor milieuschade. Daar is nog heel weinig over bekend en naar alle waarschijnlijkheid is het een overbodige verzekering.

Ten slotte…..
Verzekeren moeten we alleen die risico’s die we zelf niet kunnen of willen dragen. Een goede afweging van het verzekeringspakket kan alleen in samenwerking met een deskundige die tijd wil investeren om tot goede besluiten te komen.
Om niet voor verrassingen te komen staan is het van belang om tenminste één maal per jaar het verzekeringspakket te evalueren en te agenderen voor een bestuursoverleg !

Voor meer en uitgebreide informatie over de verschillende verzekeringen kan men het beste terecht bij de betreffende verzekeringsmaatschappij.

VERZEKERING VAN VRIJWILLIGERS EN MEDEWERKERS

Verzekeringsplicht

Heeft het dorpshuis of gemeenschapshuis eigen personeel in dienst dan krijgt ze te maken met wettelijk verplichte verzekeringen. Daarnaast zijn er verzekeringen die uitsluitend voortvloeien uit een goed en verantwoord werkgeverschap.

Tot de wettelijk verplichte (werknemersverzekeringen) behoren de:

  • Wet Arbeidsongeschiktheid (WAO)
  • Wet Wachtgeld en de Wet Werkloosheid (WA en WW)
  • Ziektewet (ZW)
  • Pensioenverzekering neemt een aparte plaats in. Afhankelijk van de sector waartoe de welzijnsaccommodatie wordt gerekend (of waartoe zij zichzelf rekent), kan een CAO van toepassing zijn. Is de CAO Welzijn of de CAO van de Horeca van toepassing, dan is ook een pensioenplicht geregeld.
Verplichte werknemersverzekeringen

Als er sprake is van werkgeverschap heeft de werkgever te maken met de verschillende aspecten van (werknemers)verzekering. Dat wil zeggen: aanmelding, premie inhouding en afdracht, kosten, administratieve verplichtingen, uitkeringsinstanties, Arbo dienst, etc.
De werkgever regelt de verzekering van zijn werknemer(s). De werknemer komt daar hoegenaamd niet aan te pas.

Pensioenverzekering

Is een CAO van toepassing, of verklaart een welzijnsaccommodatie een CAO van toepassing, dan is daarmee meestal ook de pensioenverzekering geregeld. Als geen pensioenverzekering verplicht is opgelegd bij CAO dan is het goed gebruik en een blijk van verantwoord werkgeverschap om werknemers een pensioenverzekering aan te bieden.
Naast de rechten van verzekerden dienen de kosten van een dergelijke verzekering goed in beeld gebracht te worden. Omdat dit een specialistische materie is doet u er goed aan deskundig advies in te winnen, bijvoorbeeld bij uw eigen verzekeringsadviseur. Informatie over pensioenverzekering en verzekeraars is ook op te vragen bij het Verbond van verzekeraars (zie voor adressen onderaan dit artikel).

Vrijwilligersverzekering gemeenten

Om het vrijwilligerswerk te stimuleren, krijgen gemeenten sinds 2009 op basis van het aantal inwoners een extra bedrag uit het gemeentefonds voor het afsluiten van vrijwilligersverzekeringen. Van de Nederlandse gemeenten hadden in december 2013 ca. 300 gemeenten een vrijwilligersverzekering via de VNG (Achmea). Ca. 100 gemeenten zijn elders verzekerd en er is een aantal gemeenten die geen vrijwilligersverzekering heeft afgesloten. Informeer bij uw gemeente of en welke vrijwilligersverzekering is afgesloten. Is het de VNG verzekering, informeer dan ook of het alleen de basisdekking of ook het pluspakket betreft.

Het kan zijn dat u zelf een vrijwilligersverzekering heeft afgesloten en overweegt deze te beëindigen om gebruik te gaan maken van een vrijwilligersverzekering van uw gemeente. In dat geval adviseren wij u om dit af te stemmen met uw verzekeringsadviseur. Wat hierbij ook een rol speelt is het risico dat ontstaat als uw gemeente besluit de vrijwilligersverzekering te beëindigen en u hierover niet informeert.

Wilt u meer weten over de VNG vrijwilligerspolis (wat valt er onder de verzekering, verzekerde bedragen, meest gestelde vragen en wat u kunt doen in geval van schade)? Download dan de Voorwaarden VNG Vrijwilligersverzekering.

KLACHTENREGELING EN ADRESSEN

Klachtenregeling

Het is mogelijk dat een vrijwilliger of het bestuur van de accommodatie het niet eens is met een afwijzing (of de handelswijze) van de verzekeringsmaatschappij. In die gevallen kan een klacht worden ingediend bij de Raad van Toezicht op het schadeverzekeringsbedrijf. Schadeverzekeraars, aangesloten bij het Verbond van Verzekeraars in Nederland, onderwerpen zich aan de uitspraken van de Raad van Toezicht. Naast de mogelijkheid om zich tot de Raad van Toezicht te wenden is er de mogelijkheid om het oordeel van de rechter te vragen.

Adressen

Informatie over verzekeringen is te verkrijgen bij:
Verbond van Verzekeraars

Klachten voor de Raad van Toezicht indienen bij:
Klachteninstituut Financiële Dienstverlening